Film “The Accidental Billionaires” isimli kitaptan uyarlama. Kitabın yazarının da danışmanı Eduardo Saverin. Filmi izleyenler için bu isim bir anlam ifade edecektir. İzlemeyenler için tadını kaçırmamak adına detay vermiyorum.

Sinematik açıdan pek yorum yapmam doğru olmayacak çünkü dikkatli bir şekilde (ve güzel bir sinemada) izlemedim. Fakat David Fincher‘a (Se7en, Fight Club) güvenim tam.

Bu filmi Facebook’a hiç üye olmamış (artık kaldıysa öyle insanlar) izlemese de olur. Fakat girişimciler için yakın zamanda tabu haline getirileceği kesin. Pis herifler. Ben girişimci değilim ama programlama açısından ne yalan söyleyeyim beni de gaza getirdi (ki ben kolay kolay gaza gelmem). Güzel film, izleyin.

Sosyal Ağ / The Social Network

Türkiye’de ve tüm dünyada bir fenomene dönüşmüş, milyonların sosyal paylaşım sitesi Facebook’un kurucusu Mark Zuckerberg ve arkadaşlarının öyküsü.

Tür: Dram, Tarihi
Yönetmen: David Fincher
Oyuncular: Rooney Mara, Justin Timberlake, Jesse Eisenberg, Andrew Garfield, Rashida Jones, Brenda Song,Joseph Mazzello, Malese Jow

Fragman

• Profil resmi dediğin de sadece sen olacaksın arkadaş! Banane arkadaş canlısıysan, sevgilinin kollarındaysan. Koyma demiyorum ama profil resmi dediğin sadece senden oluşmalı. Orada da artist duruşlar olmamalı. Samimi ve iç ısıtan olmalı. Akıllı ol.
• Şu anne, baba, kardeş, içgüveysi gibi özellikleri insan gibi kullan. En iyi arkadaşını kardeş diye ekleyen dayaklıktır!
• Salak salak programlar kurmayın. Banane senin burcundan. Gir bir siteden oku. Adamı sinir etme!
• Farmville’miş, bilmemneymiş bırak bu ayakları. Oraya oyun oynamak için geliyorsan gir bir kahvehaneye (eski nesil kahvehanelerden bahsediyorum) yeşil çay iste.
• Takılma öyle ilişki durumuna. Ya sallama hiç ya da düzgün göster. Kalın kafalılar için: açık ilişki sevgilinin haricinde başkalarıyla da birlikte olmak demektir. O kadar genişseniz bravo valla.
• Birbiriyle çelişen gruplara üye olma! Ugg’a laf eden bir gruba üye olup, Ugg’ın resmi grubuna üye olma!
• Anlamadığın, bilmediğin şeylere bulaşma. Hayatında hiç motosiklete binmeyip motor gruplarına girme!
• Facebook Gold yok! Valla yok! Ücretli olma falan yalan. Saçmalama! Titre ve kendine gel.
• 1 Milyon olunca madalya vermiyorlar. Facebook’tan ülkeyi kurtarmaya çalışma. Git eylem falan yap.
• “Sabah erken kalkmaktan nefret edenler”, “ellerini yastığın altına sokanlar” gibi saçma işlerle uğraşma veya uğraş müstehak sana!
• Fotoğrafına bakanları, senin en iyi takipçilerini, seni arkadaşlıktan çıkaranları Facebook kendi söylemiyor. Yalan dolan bunlar. Uğraşma. Otur örgü ör, kazak iyidir, süeter de olur.
• Siyasi görüş, din kısımlarıyla adammış gibi görünmeye çalışma, gülerler sana seni tanıyanlar. Ona göre.

Şimdi bu dediklerimi yapın, valla 10 numara insan olursunuz. Benden söylemesi. Siyah kedi de uğursuzluk falan getirmiyor. O da yalan.

Bahsedeceğim konu Türkiye’den yurtiçi numaralar ile Twitter güncellemesi yapabilmeyi sağlayan bir servis. Çoğumuz aylık olarak toplu sms paketleri aldığımızdan sıkça mesaj gönderebiliyoruz. Hatta çoğumuz bu paketleri bitiremiyoruz bile. Twitteramesaj ile sadece bir kısa mesaj ücretiyle (hatta toplu sms paketleri varsa ücretsiz) twittera mesaj gönderebiliyoruz. Şimdilik AVEA ve Turkcell numaraları bulunan bu servis şimdilik emekleme aşamasında. Twitter hesabınızla izin verdikten sonra sizin numaranızdan gelen mesajları sizin hesabınıza gönderiyor. Daha detaylı bilgi için servisin ana sayfasına bakabilirsiniz.

Bu servis ile birlikte kısa mesaj gönderme yeteneği olan tüm cihazlarla twittera ulaşabilirsiniz. Tabii gönül isterdi bir iPhone olsun ama her güzellik bir arada olmuyor.

Facebook ve MySpace ilk sosyal ağlar mı? Hayır. Fakat bunlar geniş çapta başarılı olan nadir örnekler. Kendilerinden daha önce de sosyal ağlar vardı daha sonra da olacak. Sosyal ağların yaşam döngüsü insanlarınki gibi. Her birinin ömrü, popüleritesi, kullanım yaygınlığı farklı.

Yeni bir sosyal ağın oluşması için en iyi yöntem iyi bir fikirdir. Bu fikir yeni bir sosyal ağın kurulmasına neden olabilir. Yeni fikir bulunamıyorsa zaten mevcut olan bir fikir de kopyalanabilir. Fakat özgün olmayan bir sosyal ağ pek çok durumda başarısız olacaktır. Bu kısma sosyal ağın oluşması diyebiliriz. Hamilelik süreci yani. Sosyal ağ duyurulana kadar veya tanıtımlarla kullanıcıya ulaşana kadar bu süreçte sayılır.

Ağ, çaba sarfetmeden kullanıcı kendi kendine gelmeye başladığı zaman doğmuş demektir. Örneğin Twitter televizyona reklam falan vermedi. Çok popülerleşti herkes konuştu oradan haberiniz oldu (bkz. MySpace TV reklamı vermişti). Bence bir ağın başarısı da buna bağlı. Hatta başarılı olup olmayacağı burada belli oluyor. Bugün bildiğimiz sosyal ağların çoğu milyonlarca kullanıcının olduğu servisler. Zaten kullanıcı sayısı az olunca hem tanınmıyor hem de orada bulunmanın bir anlamı kalmıyor. Yeni fikir güzelse bile olgunlaşması zaman alıyor. Bugün bildiğimiz pek çok sosyal ağ kurulurken arkasında finansal bir destek olmadan başlıyor. Bu da istenilen düzeye gelmek için çok fazla zaman tanımıyor. Örneğin Friendfeed’in gelişimini bloglarından görebilirsiniz. 2007′de yeni ofislerine taşındıklarında 3 kişilermiş. Bugün ise vardıkları nokta çok farklı. Sosyal ağın “pişmesi” zaman alabiliyor.

Bir süre sonra “pişmiş” sosyal ağ eskisi gibi olmamaya başlar. Bunu daha çok kullanıcılar sezer. Kullanıcı sayısı arttıkça ortam eskisi gibi olmaz. Örneğin Facebook. Eskiden kimse yoktu fakat bugün ailelerimiz bile üye. Çok yakında böyle birşeyin Friendfeed’in başına gelmesinden korkuyorum. Geliştiriciler nasıl yaklaşıyordur bilmiyorum. Daha çok kullanıcı alıp eski kullanıcıyı kaybetmek. Bu noktalarda sosyal ağ ölmeye başlıyor.

Sosyal ağın pek çok ölme nedeni olabilir. Birinden yukarıda bahsettim. Bir diğer neden de yeni bir reklam politikası olabilir. Giderler çok fazla olunca doğal olarak kar edebilmek için bir reklam politikası izleniyor. Örneğin last.fm’in yeni getirdiği 30 şarkıdan sonra ücretsiz dinleyememe. Bu last.fm’i öldürmeyecek. Hatta kısa vadede kullanıcı sayısının artmasına sebep olacak. Fakat zamanla bu ağ gereksiz kullanıcılardan arınacak ve çoğunlukla içerik için para ödeyenler kalacak.

Büyük bir tasarım değişikliği de yine “küskünler” oluşmasına neden olabilir. Facebook bugünkü tasarıma gelmek için iki kere büyük tasarım değişiklikleri yaptı. İkisinde de kullanıcılar memnun değildi. Kullanmaya devam ettiler fakat eskisi kadar çok kullanmamaya başladılar. Bir sosyal ağdaki arkadaşlarınız artık orayı kullanmamaya başlarsa bu sizi de kullanmamanız konusunda etkileyecektir. Sonuçta sosyalleşmenin olmadığı bir sosyal ağ iş yapamaz.

Sosyal ağların ölümleri için birkaç uç örnek daha var. Fakat bunlar pek gerçekçi olmadığı için bahsetmeyeceğim.

Sosyal ağları kendi hallerine bırakalım. Onlar kendi yollarını bulacaklardır.

Facebook’ta üyelerin profillerine rakamlardan oluşan bir dizi verilir. Basamak sayısı sabit değil sanırım. Nasıl IP adresleri web sitelerini ifade ediyorsa bu sayı dizisi sizi ifade eder. Tabii yine IP adreslerinde olduğu gibi bu diziyi ezberlemek de zordur (ve aşırı gereksiz. gidin kimlik numaranızı ezberleyin). Pek çok ünlünün kullanmasıyla birlikte teknolojiden benim kadar anlamayanlar (egoizm ha?) da Facebook’a doluşmuş durumda. Tabii bu arkadaşlar adres paylaşmakta da zorlanıyorlar. Hele ünlüler daha çok ziyaretçi/hayran için ruhlarını satmaya hazırlar. Facebook şeytanın işine çomak sokarak facebook.com/isim/ şeklinde adresler verecek. Facebook hesabınızı açtığınızda ufak bir bilgilendirme göreceksiniz zaten. 13 Haziran’da bu servis kullanıma açılacak. Yanlış hesaplamadıysam Türkiye saatiyle 13 oluyor. Buradan şimdilik geri sayımı görebilir, zamanı geldiğinde adresinizi de buradan seçebilirsiniz.

Zamanı geldiğinde yukarıdaki formdan adresimizi seçebileceğiz. Şimdiden ünlü isimlerini kapıp sonradan fahiş fiyatlara satmak bize oldukça para getirecektir. Tabii böyle işlerle uğraşacak kadar saçmalayacaksınız diyecek bir lafım yok. Ben onur.baykal’ı alabilirsem alacağım. Zamanı gelsin bakalım belki benden önce alırlar sonra benden para isterler.